Hoe omgaan met haatmails?

Verifiëren – Melden – Doorsturen? – Antwoorden

Om te beginnen, kun je nagaan of de informatie in het bericht klopt, en in welke mate het bericht stigmatiserend is. Volgende blogberichten helpen je op weg:

Je kunt het bericht ook doorsturen voor analyse naar haatmails@orbitvzw.be

Verifiëren – Melden – Doorsturen? – Antwoorden

Meld twijfelachtige e-mails in drie klikken aan Unia.

01.  Ga naar www.unia.be
02.  Klik: Ben je gediscrimineerd?
03.  Onderwerp: cyberhate

Voor foto’s , video’s en andere bijlagen:  info@unia.be

Verifiëren – Melden – Doorsturen? – Antwoorden

Het komt meer dan eens voor dat iemand vraagt een e-mail door te sturen. Doorloop volgende vragen om te weten of je daarop ingaat.

  • Welk beeld schept het bericht over de vermelde groep/situatie? Komt dit overeen met de werkelijkheid? Klopt de inhoud?
  • Stel je in de plaats van de groep of persoon die in het bericht geviseerd wordt. Wat denk je vanuit deze positie van de boodschap? Is de e-mail kwetsend?
  • Hoe zou de mogelijke ontvanger van de e-mail reageren indien je hem/haar dezelfde boodschap in een gesprek zou vertellen?
  • Draagt de e-mail bij tot een verdraagzamere samenleving?
  • Wat verandert de e-mail concreet aan het vermelde probleem?

Verifiëren – Melden – Doorsturen? – Antwoorden

Wanneer je een haatmail krijgt, verdient die ook een antwoord. Een effectief antwoord kan er immers toe bijdragen dat de verstuurder de volgende haatmail niet meer verder stuurt.

Mogelijk verwoordt de verzender van de e-mail ook op andere momenten racistisch geïnspireerde gedachten. De haatmail kan een aanleiding zijn om dit racisme bespreekbaar te maken en misschien zelfs te keren.

Racisme keren

Wil je racisme keren, dan besteed je best aandacht aan slachtoffer én dader. Mentaliteitsverandering kan je niet opleggen. Niet met juridische veldslagen, niet met slogans of rationele argumenten. Ze kan alleen groeien uit dialoog. Achter elke racistische boodschap schuilt immers een terechte vraag, een persoonlijke ervaring of een gemis. Een dieper liggend motief. Dat motief is  de kern van het bericht. De kwetsende racistische toon is de vorm die de boodschap aanneemt.

Een voorbeeld van analyse: “de buitenlanders zijn profiteurs”.
Mogelijke kernboodschap(pen):

  • Ik ben ongerust over mijn financiële toekomst.
  • Ik wil dat iedereen zijn verantwoordelijkheid opneemt.

Wanneer je de kernboodschap erkent, heb je meer kans de persoon te bereiken en zo het racisme aan te pakken. De afzender kan je bondgenoot worden om samen stereotiepen, veralgemeningen en vooroordelen te ontkrachten.

Racisme
Elk gedrag, alle wetten en reglementen, alle ideeën en handelingen waarbij mensen andere mensen ongelijk behandelen of beoordelen op basis van hun etnisch-culturele afkomst en hun uiterlijke kenmerken in plaats van op hun mens-zijn.

Tips voor een eerste antwoord

Deze tips kunnen ook helpen bij racistische opmerkingen in andere contexten

Menselijke relaties zijn geen exacte wetenschap. Soms kan stilte de beste aanpak zijn. Op andere momenten kan een felle maar respectvolle reactie gepast zijn. Door vanuit een dialoogperspectief te vertrekken, krijg je echter de mogelijkheid je aanpak indien nodig bij te stellen.
Een eerste antwoord heeft dus als doel tot een dialoog met de afzender van de e-mail te komen. Zo kan je de onderliggende vraag van de boodschap herkennen en daarop inspelen.

Volgende tips kunnen je helpen om deze dialoog mogelijk te maken:

  1. Gebruik een neutrale toon: laat beschuldigingen en emoties (boosheid, verontwaardiging…) achterwege.
    Niemand krijgt graag een verwijt naar het hoofd geslingerd. Verwijten duwen de gesprekspartner in de verdediging. Ze kunnen leiden tot een steriele stellingenoorlog. Iemand met schuldgevoelens opzadelen is waarschijnlijk de beste manier om de dialoog te blokkeren.
  2. Laat de racistische toon van de haatmail even aan de kant.
    Direct ingaan op het racistische karakter van de e-mail vergroot de kans dat het gesprek niet verder geraakt dan de al dan niet racistische toon van de boodschap. De essentie van de boodschap, die dieper ligt, blijft dan verborgen. Wanneer deze kernboodschap voldoende erkend is, kan je de racistische toon veel gemakkelijker bespreekbaar maken
  3. Wees oprecht.
    Hypocrisie en manipulatie worden vroeg of laat doorprikt. Eigen oprechtheid is de beste manier om tot een oprechte dialoog te komen.
  4. Vertrek vanuit het geloof in de onschuld van de persoon.
    Vraag naar de redenen van het versturen van de e-mail. Er kunnen vele redenen zijn om een haatmail door te sturen:
    – De afzender staat achter de boodschap. Vaak worden haatmails immers zeer geloofwaardig voorgesteld.
    – Er wordt gewoon ingegaan op de uitnodiging om de e-mail naar zoveel mogelijk mensen door te sturen. De voorgestelde feiten hebben dikwijls een groot sensatiegehalte.
    – De afzender heeft de gewoonte om alle kettingmails aan iedereen uit het adresboek door te sturen.
    – …
    Ook al heb je er een vermoeden over, de afzender van de e-mail kent de redenen zelf het best. Het versturen van een haatmail kan een teken zijn van de nood aan een luisterend oor. Door naar de redenen van de verzending van de e-mail te vragen, maak je deze bespreekbaar. Je schept ruimte om tegemoet te komen aan deze behoefte aan aandacht.
    Hoe meer je over de redenen weet, hoe beter je jouw aanpak kan aanpassen aan de concrete situatie.
  5. Schrijf je antwoord op maat van de afzender, zowel qua stijl als qua inhoud.
    Je relatie tot de afzender en je kennis van zijn/haar achtergrond helpen je om een geschikt antwoord te formuleren.
  6. Het vraagt tijd en geduld om tot een effectieve aanpak te komen.
    Racisme draait om opinies, gevoelens, stereotiepen, gedrag… die vaak diep ingeworteld zijn. Die kan je niet in één e-mail of gesprek veranderen. Toch kan jouw antwoord ertoe bijdragen dat het (mogelijke) racisme van de persoon zich niet versterkt en misschien vermindert.

Voorstel van antwoord

Indien je de persoon goed kent, kan je bijvoorbeeld dit antwoord sturen:

Dag (voornaam),
I
k heb je e-mail aandachtig gelezen. Het heeft me geraakt. Ik zou graag weten waarom je me deze e-mail gestuurd hebt.
Kunnen we er eens over praten? Ik kijk uit naar je antwoord.

Groeten,

Daarna hangt alles af van de reactie van de verstuurder. Probeer alvast in de volgende mailuitwisselingen of gesprekken altijd de dialoog centraal te stellen.

Heb je aanwijzingen dat je gesprekspartner zich erkend voelde in de kernboodschap die hij met de haatmail wou overbrengen? Evolueert het gesprek of de e-mailwisseling op een positieve manier?

  • Het is dan misschien mogelijk om op een niet beschuldigende wijze over de vooroordelen en stereotiepen of over de onjuistheden in de haatmail te spreken.
  • In dit geval kun je ook voorstellen dat hij/zij een kort bericht naar de andere ontvangers van de haatmail stuurt. Dit bericht kan er als volgt uitzien:

Dag (voornaam),

Onlangs stuurde ik je een e-mail door over [korte beschrijving van de inhoud]. Ondertussen heb ik vernomen dat men best voorzichtig omspringt met dit bericht. Het verspreidt een negatief beeld van moslims/asielzoekers/buitenlanders en zet aan tot angst tegenover deze groep.
Mag ik je vragen het niet verder door te sturen? Indien je het toch al verzonden had, kun je deze e-mail ter rechtzetting naar de ontvangers sturen.

Groeten,

In het beste geval kun je de verstuurder overtuigen om een antwoord te sturen naar de persoon die hem of haar oorspronkelijk de haatmail doorstuurde.

Het kan gebeuren dat je er niet in slaagt respectvol en geduldig te blijven of dat de verstuurder niet open is voor dialoog. Sommige reacties gaan te ver. Soms ligt de discussie ook te gevoelig. Misschien kan je later terugkomen op wat werd gezegd, op een rustiger moment. Bij sommige situaties kan men echter niet anders dan de situatie te melden. Misschien brengt bemiddeling dan een oplossing.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s