De inhoud klopt. Doorsturen maar? (2)

Dit is de tweede post in de reeks over op feiten gebaseerde kettingmails die mogelijk toch stigmatiserend zijn.

Sommige berichten lijken op het eerste gezicht neutraal en objectief geschreven, maar zijn dit niet. Het bericht dat ik in mijn vorige post schreef, is daar een mooi voorbeeld van:


“Nepalese dief gevat

In Wetteren werd gisteren een Nepalese dief gearresteerd. Hij was niet aan zijn proefstuk toe. Het parket opende een onderzoek”.

Dit moet iedereen weten! Stuur dit naar al je contacten door.


De informatie klopt. De toon is neutraal. In tegenstelling tot vele kettingmails is er geen sprake van overdrijving: ik vermeld alleen droogjes de feiten. Op één detail na, dat ik de oorsprong van de dader erbij schrijf.

Nu hoor ik je denken: de dief is toch Nepalees? Inderdaad. Door dit te vermelden, trek ik daar echter de aandacht naar. Ik verhef zijn afkomst tot “relevante informatie”. Op die manier laat ik de deur open voor vele interpretaties. Ik schrijf immers niet in het luchtledige, maar in een bepaalde politieke, economische, sociale context, waar sommige interpretaties en analyses gangbaar zijn. Mensen kunnen in mijn e-mail een bevestiging zien van hun overtuiging dat criminaliteit meer voorkomt in bepaalde “culturen”. Anderen beginnen mogelijk te twijfelen: zou er toch geen link zijn tussen afkomst en criminaliteit? Het is immers niet de eerste keer dat ze van een Nepalese dief horen spreken. Misschien steek je na het lezen van mijn bericht voortaan naar het andere voetpad over wanneer je iemand met “Nepalese look” ziet naderen.

Nochtans blijkt uit onderzoek dat socio-economische variabelen (loon, opleidingsgraad…) veel meer houvast bieden als interpretatiekader om criminaliteit te begrijpen en te bestrijden.

Daarom werkt volgende vraag bij het lezen van berichten over asielzoekers, moslims, mensen met een migratieachtergrond verhelderend;

  • Is het relevant om de afkomst, cultuur, geloofsovertuiging of migratieachtergrond van de persoon te vermelden?
  • Handelt de persoon wel vanuit haar afkomst, cultuur, geloofsovertuiging of migratieachtergrond?

Antwoord je op één van deze twee vragen negatief? Dan stuur je het bericht best niet door.

Meervoudige identiteit

De identiteit van mensen is complex. Ik ben tegelijk man, Belg, Brusselaar, broer, zoon, vader, stafmedewerker, middenklasse, christen… en handel in verschillende situaties vanuit verschillende delen van mijn identiteit. Wanneer ik voor de Rode Duivels supporter, voel ik me resoluut Belg. Maar hoe ik supporter, heeft veel te maken met mijn karakter, hoe ik me die dag voel, wie er aanwezig is… Op het werk ben ik dan weer gedreven door mijn overtuiging dat racisme een onrecht is en niemand vooruit helpt, maar soms tegelijk door mijn christen-zijn of mijn nood aan erkenning, enz.

Bij het lezen van een bericht of in het interpreteren van concrete levenssituaties – een conflict, een relatie, het gedrag van een nieuwe collega… – hebben we er daarom baat bij onze gebruikelijke interpretatiekaders te durven bevragen. Stel jezelf “de andere vraag“, zoals Hoffmann in zijn boek “Interculturele gespreksvoering” suggereert. Ik zou een bepaald gedrag spontaan verklaren vanuit iemands cultuur. Maar is dit wel zo? Zou het niet met karakter, vorm van de dag, socio-economische situatie, eerdere ervaringen… te maken hebben? Hoe juister je interpretatie van een situatie, hoe meer grip je erop hebt. Om een analogie te maken met het voetbal: het heeft weinig zin om de trainer te ontslaan indien de oorzaak van slechte resultaten bij de kwaliteit van de spelers ligt. Ook daar speelt het zondebokmechanisme trouwens volop mee.

Tenslotte nog dit: in mijn twee laatste blogberichten vermeldde ik Nepalezen in mijn voorbeelden. Misschien was u verrast, en dacht u – net als ik – spontaan aan een andere bevolkingsgroep die vaak aan criminaliteit gelinkt wordt? Het is toch straf dat we zo denken, wellicht zelfs tegen onze eigen overtuigingen in. Hoe zou u dit verklaren?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s